Dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa các bệnh về mắt chó

Chuyên mục:

1. Các biểu hiện chung của bệnh về mắt ở chó
2. Các bệnh về mắt thường gặp ở chó
3. Cách phòng ngừa các bệnh về mắt cho chó

Đôi mắt không chỉ là “cửa sổ tâm hồn” của con người mà còn là bộ phận vô cùng quan trọng đối với chó. Tuy nhiên, chó lại dễ mắc phải nhiều bệnh lý về mắt nếu không được chăm sóc đúng cách. Bài viết dưới đây của Paddy sẽ giúp bạn tìm hiểu các bệnh về mắt chó thường gặp, dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh cho thú cưng.

Các biểu hiện chung của bệnh về mắt ở chó

Mắt là cơ quan rất nhạy cảm, khi gặp vấn đề sức khỏe, chó thường bộc lộ những dấu hiệu dễ nhận thấy. Dù là mắc bệnh lý nào, bạn cũng có thể nhận diện qua một số biểu hiện sau:

• Chảy nước mắt nhiều: Nước mắt tiết ra liên tục khiến vùng lông quanh mắt luôn ướt, thậm chí có mùi hôi do ẩm ướt lâu ngày. Đây có thể là phản ứng khi mắt bị kích ứng, viêm hoặc tắc tuyến lệ.

• Ghèn mắt bất thường: Không chỉ xuất hiện vào buổi sáng, ghèn có thể ra nhiều trong ngày, đặc quánh hoặc có màu vàng, xanh – dấu hiệu rõ ràng của viêm nhiễm, đặc biệt khi kèm theo mùi khó chịu.

• Mắt đỏ, sưng hoặc viêm: Vùng kết mạc (lòng trắng mắt) bị sung huyết, chuyển sang đỏ ngầu, có khi kèm sưng nề, phù tụ quanh mí mắt. Chó có thể khó mở mắt hoặc nhạy cảm hơn với ánh sáng.

• Thay đổi hành vi: Chó thường xuyên dùng chân dụi mắt, lắc đầu, chớp mắt liên tục, hoặc cố gắng tránh những nơi nhiều ánh sáng. Một số bé còn trở nên cáu gắt vì cảm giác đau, khó chịu.

• Thị lực suy giảm: Khi thị giác bị ảnh hưởng, chó có xu hướng đi chậm, dễ va vào đồ vật, mất định hướng trong môi trường lạ, hoặc tỏ ra lo lắng, sợ hãi khi di chuyển.

Việc nhận diện sớm những dấu hiệu này cực kỳ quan trọng. Khi phát hiện bất thường ở mắt, bạn nên đưa thú cưng đến bác sĩ thú y càng sớm càng tốt để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh biến chứng dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Các bệnh về mắt thường gặp ở chó

Chó có thể mắc nhiều bệnh lý về mắt với mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng. Mỗi căn bệnh có đặc điểm, nguyên nhân và cách điều trị riêng. Dưới đây là những bệnh phổ biến mà chủ nuôi cần chú ý:

Mắt anh đào (Mộng mắt)

Mắt anh đào là tình trạng tuyến lệ thứ ba lồi ra khỏi vị trí bình thường, tạo khối tròn màu đỏ/hồng ở góc trong mắt, nhìn như “quả anh đào”. Chó có thể sưng đỏ, kích ứng, chảy nước mắt, hay dụi mắt và nhạy sáng. Nếu kéo dài, khối sa dễ viêm nhiễm, gây khô mắt, ảnh hưởng thị lực và thẩm mỹ vùng mắt; một số giống mặt nhiều nếp (Bulldog, Cocker Spaniel) dễ gặp hơn.

Nguyên nhân:

• Mô liên kết yếu khiến tuyến lệ dễ sa ra ngoài.
• Viêm nhiễm và kích ứng kéo dài.

Điều trị:

• Thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng sinh trong giai đoạn nhẹ.
• Phẫu thuật: cắt bỏ tuyến lệ (nguy cơ khô mắt vĩnh viễn) hoặc khâu cố định bảo tồn tuyến lệ (hiệu quả lâu dài nhưng có thể tái phát).

Loét giác mạc

Loét giác mạc là vết trầy/khuyết trên bề mặt giác mạc, lớp “kính chắn gió” trong suốt bảo vệ nhãn cầu. Bệnh gây đau, chảy nước mắt, nheo mắt, sợ sáng; vết loét sâu có thể làm đục giác mạc, thủng mắt và mù lòa. Những bé mắt lồi hoặc hay vận động trong môi trường bụi, gai nhọn có nguy cơ cao.

Nguyên nhân:

• Chấn thương do va chạm, cành cây, móng cào.
• Nhiễm trùng vi khuẩn, virus hoặc nấm.
• Khô mắt kéo dài.
• Bệnh lý khác như lông mi quặm, lộn mí.

Điều trị:

• Thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng nấm hoặc thuốc mỡ tra mắt.
• Thuốc uống chống viêm hoặc kháng sinh toàn thân.
• Phẫu thuật loại bỏ mô hoại tử hoặc ghép giác mạc khi loét nặng.
• Sử dụng vòng cổ Elizabeth (nón bảo hộ) để tránh chó gãi mắt.

Khô giác mạc (Keratoconjunctivitis Sicca – KCS)

KCS là tình trạng tuyến lệ tiết không đủ nước mắt khiến bề mặt mắt khô, đỏ, rát và dễ dính ghèn đặc. Chó thường nheo mắt, chớp liên tục, giác mạc xỉn đục; nếu không kiểm soát, có thể loét giác mạc, sẹo và giảm thị lực. Bệnh hay gặp ở giống dễ rối loạn miễn dịch và có thể kéo dài mãn tính.

Nguyên nhân:

• Rối loạn miễn dịch (chiếm 80% trường hợp).
• Tác dụng phụ của thuốc (nhóm sulfa, atropin).
• Sau phẫu thuật hoặc chấn thương mắt.
• Bệnh nền: suy giáp, tiểu đường, bệnh Carré.

Điều trị:

• Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý.
• Nhỏ nước mắt nhân tạo thường xuyên.
• Dùng thuốc mỡ cyclosporine (trường hợp do miễn dịch).
• Dùng pilocarpine nếu do thần kinh.
• Kháng sinh tra mắt khi có nhiễm trùng.

Bệnh tăng nhãn áp (Glaucoma)

Tăng nhãn áp là tăng áp lực dịch trong mắt, chèn ép thần kinh thị giác. Đây là cấp cứu nhãn khoa: mắt đau dữ dội, đồng tử giãn, giác mạc mờ xanh, chó lờ đờ, giảm thị lực nhanh. Nhiều trường hợp cần can thiệp ngay để cứu thị giác, đặc biệt ở giống có yếu tố di truyền.

Nguyên nhân:

• Nguyên phát: bẩm sinh, di truyền (Beagle, Cocker Spaniel, Shar-Pei dễ mắc).
• Thứ phát: viêm nội nhãn, chấn thương, khối u, dịch chuyển thủy tinh thể.

Điều trị:

• Thuốc nhỏ mắt: prostaglandin, beta-blocker, ức chế carbonic anhydrase.
• Thuốc tiêm/ uống khẩn cấp để giảm áp lực (mannitol, glycerin).
• Phẫu thuật: dẫn lưu dịch nhãn cầu hoặc loại bỏ nhãn cầu nếu đã mù.

Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là hiện tượng thủy tinh thể mất độ trong, ánh sáng khó đi vào võng mạc, khiến thị lực mờ như “nhìn qua màn sương”. Dấu hiệu điển hình là đồng tử ánh trắng/đục, chó hay va chạm đồ vật, khó định hướng, nhất là nơi thiếu sáng. Bệnh có thể tiến triển nhanh, đặc biệt ở chó tiểu đường.

Nguyên nhân:

• Di truyền.
• Biến chứng tiểu đường.
• Tuổi già.
• Chấn thương, viêm màng bồ đào.

Điều trị:

• Phẫu thuật phacoemulsification để thay thủy tinh thể nhân tạo.
• Thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng sinh (giai đoạn viêm nhẹ).
• Kiểm soát đường huyết ở chó mắc tiểu đường.

Ectropion (Lộn mí mắt)

Ectropion là mí dưới lộn ra ngoài, để lộ kết mạc, làm nước mắt không phân bố đều và bụi bẩn dễ bám vào. Chó thường chảy nước mắt, đỏ kết mạc, lông vùng má luôn ướt; lâu dần gây viêm mạn và nhiễm trùng tái phát. Các giống mặt dài, da chùng dễ mắc hơn.

Nguyên nhân:

• Di truyền (hay gặp ở Bloodhound, Basset Hound).
• Cấu trúc mí yếu, da mặt chùng.
• Chấn thương hoặc viêm mạn tính.

Điều trị:

• Phẫu thuật chỉnh hình mí mắt để đưa về vị trí bình thường.

Lens Luxation (Trật thủy tinh thể)

Trật thủy tinh thể là thủy tinh thể rời khỏi vị trí trung tâm, kẹt vào trước hoặc sau mống mắt. Bệnh gây đau mắt cấp, đỏ mắt, nhìn mờ và có thể làm tăng nhãn áp đột ngột. Đây là tình trạng nghiêm trọng, cần chẩn đoán và xử trí nhanh để bảo tồn thị lực.

Nguyên nhân:

• Di truyền (Terrier, Chihuahua, Shar-Pei dễ mắc).
• Chấn thương.
• Bệnh mắt nền (glaucoma, viêm nặng).

Điều trị:

• Trật trước: phẫu thuật khẩn cấp loại bỏ thủy tinh thể.
• Trật sau: có thể dùng thuốc kiểm soát, theo dõi thường xuyên và phẫu thuật khi cần.

Teo võng mạc tiến triển (PRA)

PRA là bệnh di truyền khiến tế bào cảm thụ ánh sáng trên võng mạc thoái hóa dần. Chó thường “quáng gà” trước (nhìn kém ban đêm), sau đó suy giảm thị lực ban ngày và có thể mù hoàn toàn. Bệnh tiến triển âm thầm, không đau, nên dễ bị bỏ sót khi chưa chú ý kỹ hành vi của thú cưng.

Nguyên nhân:

• Yếu tố di truyền, phổ biến ở Labrador, Poodle, Cocker Spaniel.

Điều trị:

• Hiện chưa có phương pháp đặc hiệu.
• Bổ sung chất chống oxy hóa để làm chậm tiến triển.
• Không nên cho chó mắc PRA tham gia nhân giống.

Quặm lông mi (Trichiasis)

Trichiasis xảy ra khi lông mi mọc lệch, cọ xát trực tiếp lên giác mạc/kết mạc. Chó thường chảy nước mắt, nheo mắt, cọ mặt xuống sàn; kéo dài sẽ gây trợt – loét giác mạc và nhiễm trùng thứ phát. Các giống mặt ngắn, mắt lồi dễ gặp hơn.

Nguyên nhân:

• Di truyền (Pug, Bulldog, Shih Tzu hay gặp).
• Cấu trúc mắt bất thường.

Điều trị:

• Tỉa hoặc nhổ lông mi.
• Phẫu thuật chỉnh sửa để lông mi mọc đúng hướng khi tình trạng nặng.

Cách phòng ngừa các bệnh về mắt cho chó

Để đôi mắt của thú cưng luôn khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ mắc bệnh, bạn cần chú ý đến những biện pháp phòng ngừa sau:

• Vệ sinh mắt thường xuyên: Lau mắt hằng ngày bằng gạc sạch thấm nước muối sinh lý để loại bỏ bụi bẩn, tránh viêm nhiễm.

• Khám mắt định kỳ: Đưa chó đi kiểm tra mắt thường xuyên, nhất là các giống dễ mắc bệnh di truyền như Pug, Bulldog, Cocker Spaniel.

• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E và omega-3 (cá hồi, dầu cá, rau củ) để tăng cường thị lực.

• Bảo vệ mắt khi ra ngoài: Tránh để chó chạy trong bụi rậm, cành cây nhọn hay môi trường nhiều khói bụi, hóa chất.

• Phát hiện sớm bất thường: Nếu thấy mắt chó đỏ, chảy ghèn, đục hay giảm thị lực, cần đưa đi khám ngay, không tự ý dùng thuốc.

Các bệnh về mắt ở chó rất đa dạng, từ nhẹ như viêm kết mạc đến nặng như tăng nhãn áp hay teo võng mạc tiến triển. Điều quan trọng là chủ nuôi cần quan sát kỹ những thay đổi nhỏ nhất ở đôi mắt của thú cưng, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đưa chó đi khám kịp thời. Để hỗ trợ chăm sóc mắt cho chó tại nhà, bạn có thể tham khảo các sản phẩm chuyên dụng, an toàn và được nhiều người tin dùng tại Paddy. Lựa chọn sản phẩm phù hợp ngay hôm nay để bảo vệ “cửa sổ tâm hồn” cho thú cưng luôn sáng khỏe.

Xem thêm:

• Top 10 Giống Chó Đẹp Nhất Thế Giới
  

• Vì Sao Nên Nuôi Chó Poodle?
  

• Bánh thưởng cho chó có thể thay bữa chính được không?

• Phẫu thuật hay dùng thuốc triệt sản chó: Cách nào an toàn và hiệu quả hơn?

• Nguyên nhân và cách khắc phục chó bỏ ăn khi trời nóng hiệu quả